5 bài học về tài chính cá nhân hồi nhỏ mình không hề được bố mẹ dạy

Nhiều bậc phụ huynh thường tránh nói chuyện với con cái về vấn đề tiền bạc hay dạy những bài học quan trọng về quản lý tài chính. Đó là điều sai lầm khiến những người trẻ như mình, từ lúc ra trường đi làm cho đến lúc khởi nghiệp làm kinh doanh, lúng túng với việc lập kế hoạch tài chính cá nhân, quản lý tài chính cá nhân và hoạch định đầu tư cho tương lai của chính mình.

Mình sinh ra trong một gia đình đúng nghĩa là nghèo rớt, thuở bé mình ở trong nhà tranh vách đất bên lũy tre làng luôn anh em ạ. Những hôm trời mưa là xô chậu trong nhà được huy động để hứng nước mưa là chuyện rất thường tình. Sau này khi lớn hơn một chút, bố mẹ cũng tìm được công việc trong thành phố, nhưng với đồng lương giáo viên ba cọc ba đồng thì gia đình mình vẫn thuộc diện gia đình có tài chính eo hẹp. Thế nên những cuộc hội thoại về tiền bạc dường như không bao giờ xuất hiện trước mặt mình, chứ đừng nói đến kế hoạch tài chính cá nhân. Chắc bố mẹ mình cũng có những cuộc hội thoại về tài chính hay cách quản lý tài chính cá nhân trong gia đình, nhưng toàn bàn riêng, cũng không dám để cho mình biết, chắc sợ tụi mình buồn, tự ti. 

Sau này khi ra Hà Nội học tập ở chuyên ngành Tài chính quốc tế, tốt nghiệp ra trường đi làm, tự khởi nghiệp rồi phá sản sấp mặt, mình mới thực sự nhận ra: “Có hiểu biết tốt về quản trị tài chính cá nhân sẽ là nền tảng để mọi đứa trẻ xây dựng thành công sau này”. Đây chính là lý do mình viết bài này, để chia sẻ những kiến thức về tiền bạc cho anh em mà bố mẹ chưa bao giờ dạy mình, nhưng trên thực tế lại rất quan trọng, tác động rất nhiều đến cuộc sống cá nhân, nhất là những anh em nào có gia đình thì mình tạm gọi nó là “Kiến thức tài chính cá nhân trong gia đình”

>>> Tham khảo thêm: CÔNG THỨC 7 CHIẾC LỌ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN MÀ AI CŨNG CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC <<<

>>> Tham khảo thêm: BA CẤP ĐỘ TIÊU PHA MỘT ANH TÀI XẾ GRAB BIKE ĐÃ TRẢI QUA ĐỂ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN HIỆU QUẢ <<<

Bài viết này mình viết không bao giờ có ý định chê trách bố mẹ mình không chia sẻ những kiến thức này cho mình. Hồi đó các cụ kiên trì thoát được nghèo đã là quá giỏi rồi. Đến giờ mình chỉ ao ước giá như bố mẹ mình hồi đó bớt phải khổ đi một chút, có được những kiến thức mình đang có thì cuộc sống của các cụ giờ tươi đẹp biết bao.

Thôi không lan man nữa, mình đi vào nội dung bài viết nhé

1. Mọi khoản nợ trên đời đều đáng sợ và không hề đáng sợ

Dieu 1 2
Những khoản nợ lúc đầu là điều đáng sợ, nhưng sau đó sẽ là một điều gì đó khác

Món nợ đầu đời của mình là “vay tín chấp” ở Ngân hàng nơi mình làm việc.

Đối với các ngân hàng thì nhân viên luôn có những gói ưu đãi vay tiêu dùng – mua nhà – mua xe – chi tiêu khác mà lãi suất chỉ có 5~7%/1 năm, một lãi suất như cho không. Nhưng sau đó khi nghỉ việc ở ngân hàng để khởi nghiệp, mình bị tính lãi suất đến 21% cho khoản vay đấy trên dư nợ còn lại. Tâm sự với anh em một chút, lúc khởi nghiệp đã chưa có dòng tiền về ổn định thì chớ, còn gánh thêm khoản nợ ngân hàng 1 tháng lúc đó mình trả là hơn 6 triệu, đau não cực kỳ. Nhưng mà sau này khi mọi việc đã hòm hòm, mình trả hết nợ ngân hàng rồi, và bắt đầu có các kỹ năng quản lý tài chính cá nhân và kiến thức về đầu tư rồi, thì mình lại rất ưa thích việc đi vay. Thực tế khi mình đã hiểu rõ khoản vay này lãi suất như thế nào, trả hàng tháng bao nhiêu, kiểm soát nó như thế nào để không bao giờ bị nợ xấu, cân đối được dòng tiền rồi thì game rất dễ. Trong chuyên ngành của mình, mình gọi là “Đòn bẩy tài chính”. Nhưng mình khuyên thật anh em nếu chưa nắm rõ được cơ cấu của “những khoản vay” và cơ cấu “dòng tiền để trả nợ” của anh em, và lường trước được những khoảng hoảng tài chính sẽ có, thì đừng có dại mà vay. Chắc chắn sẽ sấp mặt như hồi mình phá sản những năm 2020-2021. Cùng cực lắm!

Món nợ thứ hai của mình là “Thẻ tín dụng”.

Đứng trên góc độ của một chuyên viên cao cấp Trung tâm thẻ những năm 2013-2017, thẻ tín dụng là một trong những sản phẩm cực kỳ hay của ngành tài chính. Nhưng là hay cho những người biết dùng thẻ, chứ những người thu nhập đã thấp rồi còn hay màu mè lấy le, thì cái thẻ tín dụng là một cú sập của “Bẫy thu nhập trung bình“. 

>>> THAM KHẢO THÊM: “ANH TÀI XẾ GRAB ĐÃ SẬP BẪY THU NHẬP TRUNG BÌNH NHƯ THẾ NÀO” <<<

Ví dụ anh em khi đi tiêu tiền thì cầm 5 triệu tiền mặt đi chi trả đi, anh em sẽ có cảm giác tiêng tiếc rồi sẽ có khả năng ra quyết định tạm hoãn khoản chi đó. Nhưng khi anh em cầm thẻ tín dụng đi chi tiêu, thì nó chỉ là cảm giác đưa một cái tấm nhựa có gắn chip, đưa vào mắt nghe cái “tít” một phát. Bùm! Anh em không có cái cảm giác gì khi anh em bị hao hụt tiền bạc cả, nhưng đến lúc sao kê thẻ về thì anh em cố gắng mà trả cho hết. Vì anh em mà trả ở mức tối thiểu thì xin chúc mừng anh em đã được vay với lãi suất tận gấp đôi lãi suất của một khoản vay tín chấp mình vừa kể trên.

Tuy nhiên, đối với các anh em đã có các nguyên tắc quản lý tài chính cá nhân, hiểu biết về tài chính và thông thạo cách thức vận hành của một cái thẻ tín dụng, thì việc sử dụng thẻ tín dụng là một thứ gì đó rất có lợi cho anh em: tích điểm nè, các chương trình khuyến mãi nè, giảm giá nè, hưởng các tiện ích cao cấp nè, quà tặng nè… Nhưng phải nhớ, anh em dùng thì anh em trả đủ, chứ dùng mà trả từng phần thì anh xem xác định số phận anh em “không bao giờ hết được nợ thẻ tín dụng” nhé. Đấy là mình chưa kể cho anh em những lần mình phải đi xử lý tồn dư nợ thẻ tín dụng cho mình và một số anh em sử dụng phương pháp quá đỗi thông minh là “đáo thẻ hàng tháng” nữa. Ối giời ơi!

“Khi sử dụng một sản phẩm nào đó, nhất là sản phẩm về tài chính, hãy tìm hiểu về sản phẩm đó thật kỹ, và dùng nó thật thông minh đúng nghĩa”

Trích dẫn hay trên mạng –

2. Tiền bạc chỉ là công cụ

Dieu 2
Tiền bạc bản chất vẫn là công cụ để trao đổi giá trị

Trong rất nhiều gia đình, bao gồm cả gia đình mình, tiền bạc vẫn được xem như là mục tiêu của cuộc sống chứ không chỉ là một phương tiện, một công cụ trao đổi giá trị đơn thuần. 

Mình đoán rằng tư duy mà mình hay anh em từ nhỏ đều được dạy là: “Hãy làm việc chăm chỉ hơn để kiếm được nhiều tiền hơn” thay vì “làm việc thông minh hơn/sử dụng tiền để tạo ra nhiều giá trị hơn”. Anh em đọc đến đoạn này cũng đừng quay ra trách bố mẹ mình, vì thời của các cụ biết sao được mà dạy. Nên giờ biết rồi thì chúng ta học rồi dạy lại cho con cái mình. Đầu tiên phải học về các phương pháp quản lý tài chính cá nhân cho nó thật thấu đáo, rồi thử lên kế hoạch quản lý tài chính cá nhân, sau đó là hình thành các cách quản lý tài chính cá nhân hiệu quả. Học cho chuẩn chỉ, rồi thực hành một cách có tư duy và kỷ luật, mình tin là anh em sẽ để lại cho con cái mình một hệ giá trị như là nghệ thuật quản lý tài chính cá nhân luôn, chứ không đơn thuần chỉ là một đống tiền (nếu anh em để lại có được). Quản lý được tiền bạc rồi mới học cách để đầu tư sử dụng tiền bạc sinh lời được anh em nhé.

>>> Tham khảo thêm : Công thức 7 chiếc lọ tài chính cá nhân mà ai cũng có thể làm được <<<

Trong suốt thời niên thiếu, mình đã không được dạy rằng việc kiếm tiền thật ra chỉ nhằm mục đích tạo dựng nên một cuộc sống dễ chịu và hạnh phúc hơn mà thôi, mình chỉ nhìn thấy được rằng là nếu không có tiền thì rất khổ. Cũng không ai dạy cho mình rằng thay vì bán rẻ thanh xuân để kiếm tiền, hãy đầu tư thời gian và tiền bạc để học hỏi và rèn luyện bản thân vì đó mới là cách giúp anh em tiếp cận với các cơ hội lớn hơn. Tất cả đến lúc đi học đại học, đi làm, thực nghiệm, khởi nghiệp, phá sản, rồi vực dậy bằng chính các kiến thức xây dựng kế hoạch tài chính cá nhân và các quy tắc quản lý tài chính cá nhân mà mình từng làm trước đó, mình mới hiểu được cái lý lẽ này mà ngồi viết lại bài viết này cho anh em.

Anh em có thể tham khảo thêm bài viết “Công thức 7 chiếc lọ tài chính cá nhân mà ai cũng có thể làm được”, trong đó sẽ cung cấp thêm cho anh em những kiến thức và trải nghiệm về cách lập kế hoạch tài chính cá nhân và các công thức quản lý tài chính cá nhân mình đã từng làm được.

Anh em nhớ nhé: Cái gì mình chưa biết thì hãy tự trách mình, đừng quay lại trách người. Trách mình xong thì nỗ lực học tập tìm hiểu thêm, chưa có gì là quá muộn cả đâu hehe

3. Đừng tập trung vào kiếm tiền, hãy tập trung vào trao giá trị

Nghe thì có gì đó hơi sai sai đúng không anh em, nhưng khi mình hiểu được bản chất của việc này thì mình cũng đã mất rất nhiều tiền rồi. Chính bản thân mình là một người đã từng rất sai lầm trong việc này, mặc dù mình được trang bị kiến thức tài chính rất tốt sau 4 năm đại học, và cũng là người công tác trong ngành Tài chính – Ngân hàng gần 10 năm.

Dieu 3 1
Trao đi giá trị thì tiền sẽ quay về với giá trị tương đương

Tiền là công cụ trao đổi giá trị! Tức là anh em có giá trị gì mang lại cho xã hội mà người ta không làm được thì anh em nhận được số tiền tương đương với giá trị đó.

Lấy ví dụ như thế này cho anh em dễ hiểu: Mình chạy Grab Bike, nghĩa là mình có khả năng chở một người này từ địa điểm A đến B mà người ấy không cần phải lái xe, không cần phải chờ đổ xăng, không cần phải quan sát xem có đi có bị sai luật bị phạt hay không… Và người ấy trả lại cho mình một lượng tiền để trả lại cho giá trị công sức của mình. Thi thoảng mình còn được bo thêm hai ba chục vì mình nói chuyện có duyên khiến người ta vui vẻ người ta cho thêm, đó là giá trị cộng thêm của mình đó. Số tiền mình nhận được sẽ bị cắt phí từ Grab, nhưng giá trị của công ty ở đây là công ty đưa khách cho mình mà mình không phải đi tìm khách, cũng không phải ngồi chờ mút mùa để chờ khách đến hỏi đi xe ôm bao tiền, mà mình cứ bật app là nổ đơn. Giá trị trao đổi nó nằm ở chỗ đấy! Anh em hiểu chưa hiểu chưa!

>>> Đọc thêm: THU NHẬP THỤ ĐỘNG – TOP 13 CÔNG VIỆC TẠO THU NHẬP THỤ ĐỘNG PHỔ BIẾN NHẤT HIỆN NAY

Trước đây lúc mình khởi nghiệp, mình đi sai chuỗi giá trị này, nên mình phá sản, lẽ đương nhiên. Hồi đó mình chỉ tập trung vào mỗi việc là kiếm tiền, và mọi mục đích chỉ là kiếm được tiền từ túi của khách hàng, mà mình quên mất giá trị trao lại cho khách hàng. Lâu dần rồi thì là mà và… Èn én en, một cú shock kinh khủng mà mình từng trải qua cho đến giờ vẫn là bài học về Tài chính – Kinh doanh lớn nhất của mình. 

Anh em hay chê người giàu, nhưng thực tế mình đã từng tìm hiểu và quan sát trong giới đấy, thì những người giàu là những người họ trao được nhiều giá trị nhất. Rồi lẽ đương nhiên tự nhiên tiền đến với họ, chứ anh em đừng nghĩ họ ăn cắp ăn trộm tiền của ai đâu nhé. Người giàu là những người biết trao đi và biết cách trao được nhiều giá trị nhất. Chính thế họ mới giàu.

Rồi giờ anh em đã biết được giá trị nào của anh em để trao đi chưa nào?

4. Tiết kiệm tiền còn quan trọng hơn cả việc kiếm tiền

Lo so 3 1
“Không quan trọng là anh em kiếm được bao nhiêu tiền, mà quan trọng là anh em tiết kiệm được bao nhiêu tiền”

Tiết kiệm và chi tiêu là hai bài học quan trọng mà bất cứ ông bố bà mẹ nào cũng nên dạy con từ thuở còn bé trong việc hoạch định tài chính cá nhân. Bởi đó sẽ là công việc mà khi lớn lên chúng mình sẽ dành cả đời để thực hiện. Có một câu nói mà sau này mình từng được đọc đâu đó trên mạng, hình như của ông tỷ phú nào đó giàu lắm, bảo là: “Không quan trọng anh em kiếm được bao nhiêu tiền, mà quan trọng là anh em tiết kiệm được bao nhiêu tiền”. Vấn đề này mình cũng đã từng nói trong một bài viết là “Công thức 7 chiếc lọ tài chính cá nhân mà ai cũng có thể làm được”, anh em có thể tham khảo thêm nha.

Một khoản tiền cho dù là nhỏ nhất cũng cần được sử dụng một cách hợp lý và khoa học để từ đó đứa trẻ hình thành nên thói quen tiết kiệm. Thói quen tiết kiệm nó thường không có sẵn khi chúng ta sinh ra, mà chúng ta phải luyện tập hàng ngày, hàng tháng, hàng năm mới thành được. Trong chuỗi ngày mình được tiếp cận giới người giàu và siêu giàu từ hồi còn làm ngân hàng, hay làm CEO của ảnh viện, mình nhận thấy rằng: “Người giàu tuy người ta tiêu những khoản tiền lớn (lớn hơn những gì anh em mình có), nhưng không có nghĩa là họ tiêu xài phung phí. Họ rất tiết kiệm và không bao giờ để lãng phí một chút tài nguyên nào, kể cả thức ăn trên bàn”

>>> Đọc thêm: CÔNG THỨC 6 CHIẾC LỌ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN MÀ DOANH NHÂN TỶ PHÚ NÀO CŨNG ÁP DỤNG

Kết quả là nếu anh em có được tư duy tiết kiệm trong việc thiết lập kế hoạch quản lý tài chính cá nhân, và dạy lại được cho con cái, thì khi chúng nó trưởng thành, chúng sẽ biết phải làm gì với những khoản tiền mà mình kiếm được vì lúc đó chúng nó đã hình thành được tư duy quản lý tài chính cá nhân hiệu quả từ bé rồi. Ở đây mình nói trắng ra cho anh em hiểu là, chả cần phải chi tiền lấy le làm màu làm mè cho bất cứ ai cả, cuộc sống này mà anh em không biết tiết kiệm, cứ chi lung tung beng để lấy ba cái danh hão, thiệt là thiệt ở anh em chứ người ta vào khen cho mấy câu rồi người ta quên ngay đó nhé. Hehe

5. Cách lập ngân sách tài chính và chi tiêu

Dieu 5
Lập ngân sách tài chính và có kế hoạch kiểm soát là điều rất quan trọng

Trong trí nhớ của mình, mình còn không được thấy bố mẹ lập kế hoạch ngân sách cho những chi tiêu lớn như mua nhà, mua xe…, chứ đừng nói đến việc chia sẻ cho mình một kế hoạch chi tiêu hàng tháng, hàng quý, hàng năm. Tất cả những kiến thức ấy đến lúc mình ra trường tự mày mò, hỏng chỗ này đậu chỗ kia rồi mình mới được biết. Tất cả những gì mẹ truyền lại cho mình là ”Chi tiêu hợp lý nhé con!”, nhưng như thế nào mới là hợp lý thì mẹ mình không nói. Ặc ặc

Việc lập ngân sách trong kế hoạch tài chính cá nhân không chỉ là điều quan trọng trước khi thực hiện các giao dịch mua bán lớn mà các chi tiêu hàng ngày cũng nên có kế hoạch. Việc thiết lập ngân sách sẽ giúp bạn chi tiêu hợp lí, có chủ đích hơn, gọn gàng và tiết kiệm được những khoản chi không đáng có hơn. Làm được kế hoạch tài chính cá nhân cụ thể như thế thì anh em luôn biết và có ý thức được trong đầu rằng: khoản này phải chi, khoản này nên chi, khoản này không được chi, khoản này bắt buộc phải kìm lại không được chi… Khi hình thành ý thức như thế rồi và làm được rồi, anh em sẽ thấy ví của mình càng ngày càng dày hơn, con cái của mình được ăn ngon hơn, những khoản bất thường về học hành của con cái mình được phép chi dễ dàng hơn. Còn nếu không thì mình chúc mừng anh em đã quay trúng vào ô buồn bã không có lối thoát khi vợ bảo: “Anh ơi đóng tiền học thêm cho con nhé!” Ú òa 

>>> Tham khảo thêm : 9 mẹo hay để hình thành được cách quản lý tài chính cá nhân hiệu quả <<<

Nói tóm lại thì việc nói chuyện về tài chính hay được dạy các bí quyết quản lý tài chính cá nhân vẫn là chuyện hiếm trong nhiều gia đình, ngay cả trong những gia đình hiện đại. Khi bố mẹ không thường nói chuyện về vấn đề tài chính cá nhân trước mặt con cái và ít khi dạy chúng cách quản lý tiền bạc, thì sau này con cái sẽ phải mày mò ra công thức để tự tìm hiểu lấy. Mà cái kiểu tự đi mò công thức thì chỉ có mất tiền rồi mới ngộ ra thôi anh chị em ạ. Việc học những bài học về tài chính hay học cách kiểm soát tài chính cá nhân này sớm có thể đã cứu mình, và có thể cứu luôn cả anh em khỏi những sai lầm đáng tiếc sau này nữa. 

Nếu anh em cảm thấy vấn đề tài chính là quá lớn, quá khó, hãy chia thành các bài học/thói quen này nhiều phần nhỏ, rồi thực hành dần. Rồi mà nếu làm không được nữa thì gửi email cho mình, mình dành ra ít thời gian mình chia sẻ thêm cho các thủ thuật cho nhé.

Cám ơn anh em đã đọc đến đây! Mình là Dũng, mình hay dậy sớm viết blog và chạy Grab để kiếm sống. Nghệ danh của mình là Chú Grab Nhiều Chuyện. Hehe 

ANH CHỊ EM THÍCH NỘI DUNG NÀY?
Mình thường gửi những nội dung như thế này cho mọi người hàng tuần. Hơn 1000+ người đang nhận thông tin. Anh chị em ấn vào nút ĐĂNG KÝ THEO DÕI BLOG dưới đây để nhận tin miễn phí qua email nhé.
>>> ➡ ĐĂNG KÝ THEO DÕI BLOG <<<

Anh em nào có thắc mắc gì, đừng ngại liên hệ với mình qua phần đăng ký đặt câu hỏi dưới đây nha.

Thân ái và quyết thắng!

Bùi Quang Dũng

BUIQUANGDUNG.com - Here for Sharing
Cám ơn vì đã đọc bài viết của mình! Chúc anh em một ngày thật vui!

    Anh em hỏi gì mình đáp nấy! Mại dô đừng ngại!

    Write A Comment